Lente in de bergen

Vrieeend,

De bakkersvrouw wist me te verklappen dat het eindelijk lente was. ‘C’est parti’, zei ze bij het afrekenen, ‘le printemps est enfin là’. Ik sprak haar niet tegen, de lente is inderdaad in het land.

Reden genoeg om te beginnen met de aanleg van een tuin. Ik haalde me bij de plantenhandel een bloembak van 45 cm op 20 cm en een zak teelaarde. Op de markt kocht ik bij de groenteman twee basilicumplanten en een struikje tijm. Ik plantte alles netjes in de bloembak en zette hem in de zon op mijn vensterbank. Mijn tuin.

Vorig jaar had ik een halfgrote ronde bloempot met een bloeiende basilicum, maar die is tijdens een hevige mistralaanval naar beneden gewaaid. Ik kon mijn zorgvuldig opgekweekt gewas zien liggen op het afgesloten koertje van wat ooit de apotheek was. Ik was hem dus kwijt, mijn mooie basilicum. Jammer want ik was er nogal aan gehecht geraakt.

Om dit soort ongelukken te vermijden heb ik nu dus gekozen voor een lagere en langwerpige bloembak. Ook heb ik het verstand gehad om de plantenbak met een stevig touw vast te sjorren aan de metalen stijlen van het raamkozijn.

Michelle uit Carcès nodigde me uit om te komen eten. Ik gaf toe op voorwaarde dat we na de noen een uitstapje zouden doen om mijn rusteloosheid te bestrijden. De natuur is ontploft, de vallei geurt naar bloesem en de zon schijnt. Ik wil naar buiten, alles in me opnemen, de zon voelen op een terrasje, kijken naar het landschap.

We reden via kronkelende sluipwegen binnendoor van Carcès naar Saint-Maximin-la-Sainte-Baume waar we de basiliek en de middeleeuwse crypte met de met goud gekroonde schedel van Maria-Magdalena bezochten.

Michelle vroeg me fluisterend of ik dacht dat dit écht de schedel van Maria-Magdalena was. ‘Of je gelooft het of je gelooft het niet’, antwoordde ik haar, ‘er is geen enkel bewijs, er is enkel het verhaal dat in de dertiende eeuw door Charles d’Anjou II, de graaf van de Provence, werd gelanceerd. Hij zou het verloren gewaande graf van de heilige hebben herontdekt waarna er een ware pelgrimseconomie en Maria-Magdalenacultus ontstond. Is het waar of niet? Het heeft het dorp in elk geval geen windeieren gelegd. Religie is nu eenmaal een product waarmee je handel kan drijven’.

We reden de bergen van het Massif de la Sainte-Baume op, tot bijna boven aan de grot waar volgens de legende Maria-Magdalena gedurende dertig jaar zou hebben verbleven om boete te doen voor haar zondige leven.

Michelle vroeg me of ik dacht dat dit écht de grot was waar Maria-Magdalena had gewoond. ‘Of je gelooft het of je gelooft het niet’, antwoordde ik haar, ‘er is geen enkel bewijs. In de geschiedenisboeken over de Provence kan je lezen over de Liguren, het volk dat hier woonde alvorens zij onder de voet werden gelopen door de Romeinen. De Liguren beleden een matriarchale religie waarvan priesteressen en druïdessen aan het hoofd stonden. Het bos rond deze grot was heilig en werd bewoond door vrouwen die zich bezig hielden met kruiden en heidense rituelen. Het is het beproefd recept van de kerk: recupereer oude gebruiken en verhalen, voeg er wat alternatieve feiten aan toe en leg er een laag christelijk vernis over. Elke nieuw te installeren religie heeft deze techniek gebruikt. De geschiedenis van de Liguurse priesteressen werd vervangen door een narratief over Maria-Magdalena’.

Voor Michelle maakte het allemaal niet zoveel uit, het zicht vanuit het gebergte over de vallei was meer waard dan alle heiligen en goden samen. Temidden van de grootsheid van de natuur word je sowieso nederig en stil.

We draaiden oostwaarts naar huis. We hoefden niks meer te zeggen en ik gaf de volumeknop van de autoradio een draai naar rechts. We luisterden naar Italiaanse en Franse barok, naar vijftiende en zestiende eeuwse polyfonie, naar de gezongen harmonieën van contratenoren en Catalaanse koren. Bij het “Et In Terra Pax Hominibus” van Vivaldi, uitgevoerd door het Taverner Consort, moesten we een beetje wenen.

Lente in de bergen heeft soms dat effect op een mens.